Illustratie: Mohammed Ibrahim, Unsplash

Miniatuur 388

Geschreven door Margriet Dijkmans van Gunst
Voorgelezen door Gert van Drimmelen
Geluidsmontage Seth Mook
Thema: Raak!
5 mei 2026
Titel: JA en NEE

 

JA en NEE

Denkend over wat me op dit moment raakt, kom ik steeds uit bij al die oorlogen om ons heen waar steeds maar raak geschoten wordt. En het erge is dat het steeds meer oorlogen lijken te worden.
Bombardementen in Oekraïne, in GAZA, in Soedan, in Iran. Zo vaak raak met zoveel talloze doden tot gevolg.

Het gevoel ontstaat weg te willen duiken voor alle discussies over die oorlogen: wie heeft schuld en wie mag wat doen. Als geopolitieke pijlen komen die vragen op ons af. We kunnen ze niet ontwijken en we zijn het niet eens over de antwoorden. Het geeft me het gevoel op een wankel eilandje te staan waar steeds meer pijlen overheen vliegen. Nog net niet raak, ons eilandje lijkt nog veilig…..

Maar de vraag dringt zich op: “Mag iedereen dan zomaar iedereen bombarderen? Waar is ons internationaal recht gebleven… “
Het lijkt erop dat er meer en meer gehandeld wordt op grond van morele oordelen, eigenlijk of oneigenlijk, en dat men zich steeds minder houdt aan de beginselen van de internationale rechtsorde.
Ilja Leonard Pfeiffer schrijft in HP/De Tijd hierover:
Er kan geen twijfel over bestaan dat de Amerikaanse aanval op Iran in strijd is met zowel het Amerikaanse recht als het internationale recht. […]
Er kan geen twijfel over bestaan dat het theocratische regime van Iran mensenrechten schendt. Maar dit rechtvaardigt geen oorlog. Hoe begrijpelijk en nobel de wens om de Iraanse bevolking te bevrijden ook zijn mag, de wens om onrecht ongedaan te maken mag niet gelden als rechtvaardiging voor onrecht.

Ik word somber en boos dat zoveel recht in eigen hand genomen wordt. In het geval van de oorlog in Iran door Israël en met name de huidige regering Netanyahu die nu al jaren volstrekt eigenzinnig en tegen de internationale rechtsorde opereert. Die internationale rechtsorde die erom vraagt dat overheden en burgers zich wereldwijd verbinden aan wetten, onafhankelijke rechtspraak en grondrechten, brokkelt meer en meer af. Het geeft me een machteloos gevoel. Wat kun je hiertegen doen?? Als persoon als overheid?
Ons land heeft, op het moment van schrijven van dit miniatuurtje, nog steeds geen NEE tegen gezegd tegen de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran…..

Het is tegen Pasen als ik dit schrijf en in mij klinkt het “Erbarme dich”
Maria huilt…
Mijn God, laat al mijn tranen branden.
Maria huilt…
Mijn God bestaat u wel?
Of zijn mijn tranen zinloos?
oog om oog, oog in oog
Troost, omarm, en help omhoog uit die hel.
Bestaat u wel? Omarm me dan, mijn God!
Of zijn mijn tranen zinloos?
(vert. Jan Rot)

Zo erg en mensonterend als de dood van Jezus aan het kruis was, zo erg zijn al die oorlogen die om ons heen in deze wereld woeden.
Maar het Paasverhaal houdt niet op bij de kruisiging. Hierop volgt de opstanding. Opstaan tegen onrecht. Opstaan uit de wanhoop en de moedeloosheid door JA te zeggen tegen waarden als naastenliefde, rechtvaardigheid en zorg voor de schepping en dus JA tegen rechtsstatelijkheid.
Dat zou nu kunnen betekenen dat Europa opstaat en NEE zegt tegen de oorlog in Iran. NEE tegen het toenemend geweld, NEE tegen het vellen van morele oordelen en daar consequenties aan verbinden zonder dat de internationale rechtsorde in acht genomen is.

Dat is mijn wens, mijn hoop voor nu; dat we, in de politiek en ons eigen leven, geraakt mogen worden door Pasen in ons leven en zowel JA als NEE durven zeggen.

gepubliceerd op 5 mei 2026