Foto: Charlesdeluvio, Unsplash

Miniatuur 368
Geschreven door Margriet Dijkmans van Gunst
Voorgelezen door Sanne van Deursen
Geluidsmontage Seth Mook
Thema: Het Verschil
9 december 2025
Titel: Ongemakkelijk

 

Ongemakkelijk

“Heb jij wel eens geweld gebruikt? “ Deze ongemakkelijke vraag werd mij kortgeleden in Frascati gesteld in de werk-voorstelling ‘Tot het is wat het moet zijn’; theater waarin burgers en politiemensen elkaar ontmoeten en leren kennen in hun verschillende opvattingen.
Het verschil tussen burgers en politie is vaak groot. Onder de burgers zitten activisten die weinig op hebben met de politie. Onder de politiemensen zijn er die weinig begrip hebben voor activisten. Daarom heeft Politie Eenheid Amsterdam samen met Adelheid Roosen gezocht naar een vorm waar onderling begrip kan ontstaan. En dat is deze werk-voorstelling geworden.
10 Politiemensen en 10 acteurs zijn een aantal weken intensief samen opgetrokken om elkaar te leren kennen door, onder andere, ongemakkelijke vragen te stellen. Indrukwekkend is het als een van de politie-acteurs in de voorstelling hardop tegen zijn tegenspeler-activist uitspreekt dat hij PVV stemt. Iedereen in de zaal voelt het ongemak. Maar… tijdens het gesprek ontstaat begrip bij de activist. Hoe komt dat?
De benadering die Adelheid Roosen kiest, is er een van je durven te laten zien, je kwetsbaarheid durven te tonen en de ander durven te vertrouwen door vragen te stellen als:
Waar stond jouw wieg? Hoe gingen jouw ouders met elkaar om? Wat heb je daarvan geleerd over de omgang met elkaar?
Vraag het maar eens aan iemand die, naar jouw idee, heel anders denkt dan jij. En dan ook nog goed luisteren. Wat een uitdaging.
Het publiek doet in deze werk-voorstelling mee en stelt een vraag aan iemand van de andere ‘partij’. Zo wordt mij door een politie-agente die lastige en ongemakkelijke vraag over het geweld gesteld. Het dwingt me tot zelfreflectie.
Ik vertel haar dat verbaal geweld in mij aanwezig is en dat ik dat ook gebruikt heb. Bijvoorbeeld in mijn familie waar ik soms ongelofelijk uit mijn dak ben gegaan.

De voorstelling kent veel ongemakkelijke vragen maar na afloop constateer ik dat ik dichter gekomen ben bij mensen die ik twee uur daarvoor nog ‘wantrouwde’. Ik heb het gevoel nieuwe vrienden gemaakt te hebben. Ik ben euforisch.

Eenzelfde soort ongemakkelijk gevoel als in de voorstelling, bekruipt me als ik later aan GAZA denk. Nu er een staakt-het-vuren is, lijkt het alsof ik me niet meer druk hoef te maken over wat daar gebeurt. Ik lijk het soms zelfs even te vergeten. En bijna in paniek vraag ik me af: Hoe hou ik mijn ogen open, hoe blijf ik zien wat er gebeurt en hoe laat ik me niet meetrekken in de vredesretoriek van Trump? Ik lees Berber van der Woude op de Correspondent. Zij zegt: “we willen heel graag goed nieuws na alle ellende van de afgelopen twee jaar. Weg met dat ongemakkelijke gevoel.” Ik begrijp mijn wegkijken nu beter. “Maar”, vervolgt ze, “zolang we de feiten (lees: verdere annexatie, onderdrukking van Palestijnse rechten en de voortzetting van de genocide) ondergeschikt maken aan onze eigen behoefte aan een prettig gevoel, zal er in Israël-Palestina geen vrede zijn.”

Na mijn ervaring in Frascati vraag ik me af wat Adelheid Roosen zou doen als haar voorstelling over Israel-Palestina zou gaan? Zou zij beide partijen, twee aan twee, met elkaar laten kennismaken en ongemakkelijke vragen laten stellen? Toewerken naar die dialoog waarin beide partijen zich kwetsbaar opstellen en er vertrouwen ontstaat, waarin er echt geluisterd wordt?
En zou een dergelijke benadering het verschil kunnen maken in GAZA?
Het verhaal van de Palestijn, Bassam Aramin en de Israeli, Rami Elhanan getuigt ervan.
Aramin zag zijn 10-jarige dochter Abir sterven door een rubberkogel die in 2007 door een Israëlische soldaat werd afgevuurd toen ze uit school kwam. Elhanan verloor zijn 13-jarige dochter Smadar bij een Palestijnse zelfmoordaanslag in Jeruzalem in 1997. Beide mannen werken nu samen in de vereniging The Parents Circle om vrede en gerechtigheid te bevorderen.
En ik zag het in de voorstelling èn in het verhaal van Aranin en Elhanan: Het kan dus, dat een ongemakkelijk gevoel plaats maakt voor vriendschap. Dat kwetsbaarheid, luisteren en vertrouwen het verschil maken.

gepubliceerd op 9 december 2025